Gluten Dosyası

Sosyal Medya'da Paylaşın Facebook Twitter

Beslenme konusu günümüzde popüler hale geldikçe özel bazı besin maddelerinin adını sıklıkla duyar olduk. Çok değil, bundan birkaç yıl önce danışanlarımıza yarım yağlı yoğurt veya laktozsuz süt gibi besinleri yazarken nereden temin edebileceklerini de belirtirdik. Günümüzde ise her yerde bulunan zincir marketlerde bile oldukça fazla besin çeşidine ulaşabiliyoruz. Siyez unundan ekmekler, laktozsuz sütler, kinoa veya karabuğday gibi besinleri her markette bulabiliyoruz artık. Tabii ki bu popülerliğin yanında özellikle laktozsuz veya glutensiz diyetler de herkesin ilgi duyduğu beslenme modelleri haline geldi. Bugün ekmek denince akla ilk gelen ve pek çok kişinin düşman olduğu (!) gluten hakkında konuşalım.

Buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda glütenin ve gliadin isminde iki protein bulunur. Bu proteinler suyla karşılaştıklarında gluten adı verilen esnek yapıda bir protein bileşimini oluştururlar. Gluten tek başına incelendiğinde sakıza benzeyen esnek ve sert yapıda bir maddedir. Çoğumuzun vücudu bu protein yapılı maddeyi rahat şekilde sindirip tolere edebilirken bazılarımızın bağırsakları, bu maddeyi alerjen olarak algılamaktadır. Tabii ki vücudumuz alerjen gördüğü bölgeye savunma hücreleri gönderip yok etmeye çalışır. Ancak bu savunma mekanizmasından bağırsaklarımızda bulunan ve emilim sağlayan epitel hücreleri de etkilenmekte ve tahrip olmaktadır. Sonuçta, ciddi emilim bozuklukları, bağırsak sorunları ve geçirgen bağırsak gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Eskiden bu durumu sadece çölyak olarak tanımlasak da artık sadece gluten hassasiyeti dediğimiz durumun da var olduğunu biliyoruz. Gluten hassasiyeti veya buğday alerjisi olan kişilerde bağırsak sorunlarının yanı sıra cilt sorunları, migren sorunları veya otoimmün bazı rahatsızlıklar gluten tüketimiyle tetiklenebilmektedir.

Peki, bu gluten dediğimiz madde hangi besinlerde bulunuyor? Hemen bunu da cevaplayalım. Öncelikle buğday olmak üzere, çavdar, arpa ve bu tahılların unları ve ekmekleri, bulgur, irmik ve farklı bazı tahıllarda gluten bulunuyor. Saydığımızda az gibi gelse de aslında paketli gıdaların neredeyse hepsinde koyu bir yazıyla gluten içerir ibaresini görebilirsiniz. Gluten içermeyen tahıllar ise mısır, pirinç, karabuğday, kinoa; bunların dışına patates ve kuru baklagillerde de gluten olmadığını söyleyebiliriz. Yulaf ise biraz özel bir tahıldır. Gluten içermese de glutene benzer özellik gösteren avenin isimli bir protein içerir. Hassasiyeti olan bazı bireylerde sorun yaşanmasa da temkinli olunması gerekir. Özellikle tam olarak glutensiz beslenmesi gereken kişilerin glutenli bir besinle aynı ortamda bulunmamış, aynı tarlada yetişmemiş veya hiçbir şekilde glütenle temas etmemiş besinleri tüketmesi gerekiyor. Bu yüzden sadece etiketinde “gluten içermez” ibaresi bulunan besinleri tercih etmeleri gerekir.

Glutensiz beslenme oldukça popüler bir konu olduğundan hassasiyeti olmayan bazı bireyler de bu tip beslenmeye yönelebiliyor. Fakat kişinin duyarlılığı olmayan bu besinleri beslenmesinden tamamen çıkarması, ileriye dönük duyarlılık durumlarına sebep olabilmektedir. Duyarlılık ve intolerans konusunda emin olmak için en doğru yöntem test uygulanmasıdır. Kan yoluyla, cilt üzerinden veya bizim de kliniğimizde uyguladığımız besin frekansları üzerinden alerji ve intolerans durumu tespit edilebilmektedir. Görüşmek üzere, sağlıkla kalın…

 


Bu haber 17/12/2021, Cuma günü yayınlandı, 367 defa görüntülendi
*