Bilim İnsanları Umut Yeşertti

Sosyal Medya'da Paylaşın Facebook Twitter

Çanakkale’nin kıyı belediyelerinin ortaklaşa yürüttüğü, bilim insanlarının katılımıyla gerçekleştirilen “Sağlıklı Deniz Ekosistemi ve Müsilaj Sorununu Tartışıyoruz” temalı panel, hafta sonu Gökçeada Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

Denizlerimizi, yarınlarımızı esir alan müsilajı konuşmak için alanında otoriter akademisyenlerin araştırmalarını ortaya koyarak katılımcılarla paylaştığı panel, Cuma Günü saat 17.00-19.30 arası Gökçeada Değirmen Cafe’de gerçekleştirildi.

Çanakkale’nin denize kıyısı olan belediyeleri; Çanakkale Belediyesi, Eceabat Belediyesi, Ayvacık Belediyesi, Kepez Belediyesi, Bozcaada Belediyesi ve ev sahibi Gökçeada Belediyesi ile Su Ürünleri Kooperatifi Merkez Birliği (SÜRKOOP), Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV), EastMed tarafından ortaklaşa yürütülen panel programında, adadan ve ada dışından çok sayıda katılımcı yerini aldı.

BİRÇOK ÜNİVERSİTEDEN ÇOK SAYIDA AKADEMİSYEN KATILDI

Gökçeada Belediye Başkanı Ünal Çetin ve Ege Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Vahdet Ünal’ın moderatörlüğünde başlayan panele; İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi’nden TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Sedat Yerli, Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği Başkanı Ramazan Özkaya, İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü Doç. Dr. Ahsen Yüksek, ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nden Prof. Dr. Barış Salihoğlu, ÇOMÜ Deniz Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi’nden Prof. Dr. Adnan Ayaz, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kaynak Yönetimi ve Balıkçılık Yapıları Daire Başkanı Doç. Dr. Mahir Kanyılmaz, ÇOMÜ Fen Edebiyat Fakültesi’nden Prof. Dr. Herdem Aslan, Gökçeada Merkez Kaleköy, Uğurlu ve Yeni Bademli Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Nuri Yılmaz, Gökçeada Dalış Merkezi’nden Selim Konya da panelist olarak katıldı. Gökçeada’ya gelemeyen bazı bilim insanları ise konuşmalarını zoom üzerinden gerçekleştirdi.

Ayvacık Belediye Başkanı Mesut Bayram, Bozcaada Belediye Başkanı Hakan Yılmaz, Eceabat Belediye Başkanı Saim Zileli’nin bizzat katılım gösterdiği programa Çanakkale Belediyesi adına İyi Parti’li meclis üyesi Didem Güner katıldı.

ÇETİN: “SU ALTINDAKİ HABİTATI KORUYABİLMEK ADINA BULUŞTUK”

Açılış konuşmasını yapan Gökçeada Belediye Başkanı Ünal Çetin, “Alanında uzman ve yetkin arkadaşlarımızı Gökçeada’ya davet ettik. Bu konuda, bilimsel anlamda yapılan bütün çalışmaların yanında sadece müsilaj değil, denizlerimizi ve mevcut habitatı, deniz altındaki yapıyı koruyabilmek ve yarınki nesillere çok daha sağlıklı bir şekilde teslim edebilmek adına bugün böyle bir panel tertip edelim dedik. Bu panelle birlikte bütün kaygılardan arınmış şekliyle bir sonuç bildirgesi yayınlayalım istedik.

Sonuç bildirgesi ile birlikte Gökçeada ve üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemizin denizlerinde ve su altındaki habitatı koruyabilmek adına hocalarımız, balıkçılık konfederasyonu başkanımız, milli sporcumuz, aynı zamanda balıkçılık kooperatifi başkanımız olmak üzere alanında yetkin isimlerle birlikteyiz. Çok kıymetli üç hocamız da zoom üzerinden panele katılacaklar ve bütün çalışmalarını bize aktaracaklar. Sonuç bildirgesini de kamuoyu ile paylaşmak üzere bir araya gelmiş bulunmaktayız.” diye konuştu.

AVLANAN 35 TON KÜÇÜK BALIK FABRİKALARA GÖNDERİLMİŞ

Çözümün Ekosisteme dayalı ve bütünleşik bir şekilde, üstyapıya dayalı olmalı olduğunu kaydeden Prof.Dr.Sedat Yerli’nin ardından söz alan Doç. Dr. Ahsen Yüksek, Marmara’da müsilajın 1994 yılında balıkçıların salya diye adlandırdığı şekliyle ilk görüldüğünü ifade etti. Sonrasında müsilaj olarak (fitoplanktonik canlılar) belirlenen tarihlerin ise 2007 ve 2019 olduğunu kaydetti. Yüksek ayrıca 2019 yılında çok sayıda avlanma yapıldığının ve bunların 35 tonunun çok küçük balık oldukları gerekçesiyle 1 TL’den satılarak balık unu yapılmak üzere fabrikalara götürüldüğünü hatırlattı. Deniz canlılarının yanlış ve fazla avlanma neticesinde azalması ve ölmesi sonucu deniz altı yaşamı tamamen jelimsi canlıların hakim olduğu bir sisteme dönüştü. Klorofil miktarındaki düşüş ile birlikte zooplanktonlarda düşüş, fitoplanktonlarda ise artış görüldü. Yüksek, son olarak “Marmara’nın organik doygunluğa” ulaşıp ulaşılmadığının sorgulanmasına dikkat çekti.

UZAY HAKKINDA DENİZLERDEN DAHA ÇOK BİLGİ SAHİBİYİZ

Son dönemde hakim olan Lodos rüzgarlarının ardından müsilajın Yunanistan’a doğru kaydığını belirten ÇOMÜ’lü Prof.Dr. Herdem Aslan ise “Yunanistan bize ne der? Bilemeyiz.” diye sordu. Aslan, deniz altı yaşamı hakkında çok az şey bilindiğine dikkat çekerken, “Denizlerle ilgili uzay hakkında bildiklerimizden daha az şey biliyoruz.” ifadelerine yer verdi.

Direkt çözüm odaklı konuşma yapan Prof. Dr. Adnan Ayaz ise müsilajla birlikte aç kalan ve görmezden gelinen balıkçılara acilen destek olunması gerektiğini belirtti. Ayaz ayrıca, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denizlerin ve çevrenin korunması adına çevre eğitiminin ilkokuldan başlatılmasına, müfredata eklenmesi gerektiğine vurgu yaptı.

Kooperatif Başkanı Nuri Yılmaz ise denizi kirletenlerin sürekli konuştuğunu ancak aç kalanların, denizden geçimini sağlayan balıkçıların ve denizi kullanan vatandaşların hiçbir ortamda söz sahibi olmadığı eleştirisinde bulundu. Gökçeada’da dahi Kolyoz, Lüfer, Uskumru gibi balıkların yok denecek kadar azaldığını belirten Yılmaz, “3 sene öncesine göre deniz patlıcanı kalmadı. Yasak olmana rapmen hırsızlar gözümüzün içine baka baka aldılar.” dedi. Yılmaz ayrıca trollerin 3 milin altınca avcılık yapmaması için yasak gelmesi gerektiğini vurguladı.

Son olarak söz alan ve panel dışı kendi çektiği su altı videoları paylayan ÇOMÜ’lü akademisyen Doç. Dr. Barış Özalp ise hem Çanakkale Boğazı’nın hem de Gökçeada’nın deniz altındaki yaşamını ve müsilajın gidişatını çarpıcı bir şekilde gözler önüne serdi.

Konunun paydaşlarının ve bilim insanlarının araştırmalarını, gözlemlerini paylaştığı panelin neticesinde elde edilen somut çözüm önerileri de kamuoyu ile paylaşılacak. Eylem Gözeldere


Bu haber 27/06/2021, Pazar günü yayınlandı, 234 defa görüntülendi
*