“En Temel İnsani Duygu”

Sosyal Medya'da Paylaşın Facebook Twitter

Sevgili Çanakkaleli okuyucularım, nasılsınız 🙂

14 Şubatı geride bıraktık. 14 Şubatı kapsayan bir konu aşk ve aşkla ilgili tanımlar. Aşkla  ilgili net bir tanım olmamasına rağmen psikologların aşkın en temel insani duygu olduğu yönünde ortak bir görüşü vardır. Yaşadığımız en farklı ve özlenilen duygu olduğu da apaçıktır. Şubat ayı biterken duygusal bağlanmadan ve hoşlanmayı açıklayan dört kuramın ikisinden bahsedelim isterim.

Psikolog Zick Rubin aşkın üç öğeden oluştuğuna inanıyordu:

Bağlanma: Bir başkasıyla birlikte olma ve ondan ilgi görme ihtiyacı. Onaylanma ve fiziksel temas, bağlanmanın önemli bileşenleridir.

İlgilenme: Bir başkasının ihtiyaç ve mutluluğunu kendi ihtiyaç ve mutlulukların kadar önemsemek

Yakınlık/Mahremiyet: Özel arzu, duygu ve inançlarını paylaşmak.

Psikolog Elanie Hatfield’e göre ise aşkın tutkulu ve şefkatli olmak üzere iki biçimi vardır.

Tutkulu Aşk: Tutkulu aşkta yoğun cinsel arzu,cazibe,düşkünlük,duygusallık ve birlikte olmak için çok güçlü arzu vardır. Tutkulu aşk kısa sürmeye yatkındır. 6 ila 20 ay arası sürer ancak daha sonra şefkatli aşka dönüşebilir.

Şefkali Aşk: Şefkatli aşkta bağlılık,saygı,sevgi, sadakat ve duygusal yakınlık vardır. Tutkulu aşka göre uzun sürer.

(Hatfield aynı zamanda aşkın karşılıklı ya da karşılıksız olması için bazı faktörleri öne sürdü)

Zamanlama: Bireyin aşık olmaya hazır olması

Benzerlik: İnsanlar, kendilerine benzeyenlere aşık olma eğilimindedir.

İlk Bağlanma Tarzları: Uzun süreli ve derin ilişkiler genellikle birbirine güçlü bağlanmanın sonucudur. Aşık olan ya da aşkı biten insanlarda bağlanma pek söz konusu değildir.

Psikolog John Lee aşkın 3 temel,

Eros: Bir insana duyulan hem fiziksel hem duygusal anlamda aşk

Ludos: Bir oyun ya da fetih gibi oynanan aşk(aynı anda birkaç kişiyle olabilir)

Storge: Arkadaşlıktan doğan, zaman içinde oluşan aşk

ve 3 ikinci türü olduğuna inanıyordu

Mania: Eros ve ludosun kombinasyonundan oluşan ‘mania’ saplantılı aşktır. Duygusal iniş çıkışlar, kıskançlık ve çok sahiplenici duygular içerir.

Pragma: Ludos ve storge kombinasyonu olan ‘pragma’, pratiğe yönelik bir aşktır. Taraflar ilişkiye amaçlarının bilincinde olarak başlarlar, ilişkiden beklentiler gerçekçi ve pratiğe dönüktür.

Agape: Eros ve storge kombinasyonu olan ‘agape’, kapsayıcı ve özverili bir aşktır.

Psikolog Robert Sternberg aşkı ‘yakınlık, tutku ve bağlılık’ olarak ayırmış ve bu üç bileşenden yedi farklı kombinasyona ulaşmıştır.

Hoşlanmak ya da arkadaşlık: Yakınlık ve güçlü bağ içeren ancak tutku ve bağlılık olmayan arkadaşlığı yansıtır.

Vurulma ya da Tutkulu Aşk: İlk görüşte aşk yaşayanların hissettiği şey. Bağlılık ya da yakınlık yoktur. Geçici olabilir.

Romantik Aşk: Tutku ve yakınlık, cinsel ilgi ve duygusal bağ vardır ancak bağlılık yoktur.

Dostça Sevgi: Tutkunun olmadığı ya da artık kalmadığı; ama hala bir diğerine karşı büyük bağlılık ve düşkünlük hissedilen sevgilerdir. Bu tür sevgi aile bireyleri, yakın arkadaşlar ve evliliklerde görülür.

Aptal Aşk: Bu tür aşklarda tutku ve bağlılık görülür ancak yakınlık yoktur.

Mükemmel Aşk: Tutku, bağlılık ve yakınlığın bulunduğu aşkın ideal halidir. Sternberg, aşkın bu haline ulaştıktan sonra onu koruyabilmenin kolay olmadığını, kalıcı olmayabileceğini belirtir. Zaman içinde tutku kaybolursa, mükemmel aşkın dostça sevgiye dönüşeceğini ekler.

Bir ilişkinin ömründe mahremiyet, yakınlık, tutku ve bağlılık arasındaki denge zaman zaman değişir. Aşkın üç temel bileşenini ve yedi türünü anlamak, çiftlere ilişkilerinde neleri geliştirmeleri, nelerden sakınmaları; hatta ilişkiyi ne zaman sonlandırmaları gerektiği gibi konularda yardım eder.

 


Bu haber 26/02/2021, Cuma günü yayınlandı, 194 defa görüntülendi
*