15’lerin 100. yıldönümü / Ah Maria!

Sosyal Medya'da Paylaşın Facebook Twitter

Dün, 28 Ocak 1921’de TKP kurucularının da aralarında bulunduğu 15 TKP’linin Trabzon açıklarında öldürülmesinin yıldönümüydü. Nedendir bilinmez! Resmi tarih bu konuda pek de bilgi sunmuyor merak edenlere. Ben de bu yüzden BİA Haber Merkezi’nin yayınladığı 04 Şubat 2012 tarihli Hüseyin Şengül imzalı “15’ler ve Maria’nın Trajedisi” ve Birgün Gazetesi’nde yayınlanan “Mustafa Suphi ve yoldaşları 100 yıl önce bugün katledildiler: 15’leri kim öldürdü?” Gürsel Köksal imzalı yazılardan bir özet oluşturdum. Her iki yazar da araştırmacı-yazar Emrah Cilasun’un “Mustafa Suphi’yle Yoldaşlarını Kim Öldürdü?” kitabını referans almış. Tabii Maria Suphi’nin hikâyesi duyduğum andan bugüne yüreğimi yaktığı için ona da değinmeden geçemedim.

Trabzon açıklarında bazısı süngülenerek bazısı eli kolu bağlanıp canlı canlı denize atılarak öldürülen gruptakilerin isimleri şöyle; Samsun‘un Hançerli Mahallesi‘nden Mustafa Suphi, Üsküdar‘ın Ahmet Çelebi Mahallesi‘nden Ethem Nejat, Erzincanlı Aşçıoğlu Bahaeddin, Uşak‘ın Hacı Hüseyin Mahallesi‘nden Kazım Hulusi, Sürmene‘nin Asu Köyü‘nden Kıralioğlu Maksut, Cihangirli Hilmioğlu İsmail Hakkı, Van‘ın Erciş Kazası’ndan Ahmetoğlu Hayrettin, Bandırma‘nın Manyas Nahiyesi‘nden Mehmet Ali Bin Hakkı, İstanbullu Emin Şafak, Kadıköylü Tevfik bin Ahmet, Manisalı Kazım bin Ali, Erzincan‘ın Akdağ Köyü‘nden Hatipoğlu Mehmet, İzmir‘in Tilkilik Mahallesi‘nden Hacı Mustafaoğlu Mehmet, Kandıralı Cemil Nazmi Bin İbrahim.

Bir de Mustafa Suphi’nin eşi Maria ya da Meryem Suphi var.

Ah Maria!

Türkiye Komünist Partisi (TKP)  kayıtlarında adı “Meryem” olarak geçen Maria. Mustafa Suphi’nin Rus uyruklu eşi, yoldaşı.

Bakü’den Ankara’ya gitmek isteyen TKP’li grubun içerisinde o da var. Trabzon’da takaya o da bindiriliyor. Tıpkı Salhaneye götürülen hayvanlar gibi ve hemen herkes, bunların Kaptan’ın adamlarınca kesileceğini biliyor.

Diğer herkes öldürülürken, Maria, sağ olarak geri getiriliyor. Yahya Kaptan, Maria’yı kapatıyor. Bir süre sonra Maria’yı, Nemlizade Ragıp Bey’e veriyor. Daha sonra o yüce vatansever çete reisi Yahya Kaptan, Maria’yı Rizeli kabadayılara “hediye” ediyor. Maria orada öldürülüyor!

Mustafa Suphi ve arkadaşları bir kez ölürken Maria, yüzlerce kez ölüyor!

 


Bu haber 28/01/2021, Perşembe günü yayınlandı, 251 defa görüntülendi
*