Lafa bakılmaz…

Sosyal Medya'da Paylaşın Facebook Twitter

Hayatımız anlamlandırma çabasıyla geçiyo; Bebeklik ve çocuklukta dünyayı, ergenlikte duyguları, yetişkinlikte insanları anlamaya çalışma hali hiç bitmiyor. Sebep sonuç ilişkileri, girdisi, çıktısı, hesabı kitabı da fayda etmiyor çoğu zaman.

Bu kadar büyütülecek ne var insanlar zaten sürekli kendilerinden bahsediyorlar, “ben böyle düşünüyorum”, “ben şöyle bir insanım” dinlemek yeter diye düşünülebilir. Ama değil bu cümlelere itimat etmek, bir insanı karşınıza alıp sorsanız “sen nasıl birisin diye” muhtemelen size kendisini değil, erdemli bulduğu insan davranışlarını aktaracaktır. Yani o insanın karakterini değil etik anlayışını öğrenmiş olacaksınız. Bu noktada Ziya Paşa bir kurtarıcı olabilir.  “Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz” cümlesi anlama çabamızda en azından göstergelerden birini seçmemizi sağlar; iş, davranış, her neyse.

Zaten psikiyatristler de aynı şeyi yapmıyor mu? Bir psikiyatriste gittiğiniz de tanımadığınız birinin üzerinizdeki bakışlarıyla geriliyor da geriliyorsunuz. Kelimenin tam anlamıyla eliniz kolunuzu koyacak yer bulamıyorsunuz. Onlarda sizin bu hareketlerinizden bir çıkarım yapıyorlar. Çok fazla anlattıklarınıza baktıklarını düşünmüyorum. Tabi ki tip bilimi bu, vardır bir takım yöntemleri ya da psikiyatristler oradaki gerginliğinizi tolere edecek eğitimi zaten alıyorlardır ancak davranış da en önemli belirtilerden biridir.

Sosyolojik anlamda bakacak olursak son yıllarda toplumda hızla yayılmış bir cümleden yola çıkalım “… ama çalışıyorlar”. Toplum da gördüğünden çıkarım yapıyor, art alanı, sebebi, sonucu çok da ilgilendirmiyor toplumu. Özellikle de proletaryayı. Yönetici konumundakilerin ona ne sunduğuyla ilgileniyor. Ekonomik olarak da askari ücret miktarıyla ilgileniyor mesela… O askari ücretle ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığına, diğer bir değişle alım gücüne bakıyor.

Yerel yönetimler için de durum farklı değil aslında. Şöyle bir bakacak olsak, yerel yönetimlerin en fazla reklamını yaptığı konu alt yapı çalışmaları çıkabilir. Görünmüyor çünkü. Üstelik maliyetli de bir konu. Yönetilenler bu para nereye gitti diyebilir. Ya da diyelim ki yapmadınız alt yapı çalışmasını, bir sağanak yağışa bakar, her şey görünür oluverir, taşkınlarla.

İnsan ilişkilerinde de durum farklı değil, karşımızdaki kişinin bize söylediklerinden çok davranışları sonucunda hissettirdikleri kalıyor geriye. Bu sebeptendir ki karşınızdaki için hiç önemli olmayan bir davranış ya da mimik, sizi onun en yakın arkadaşı, dostu, sevgilisi (ne derseniz) yapıveriyor ya da buz gibi soğutuyor.

Velhasıl tüm bu örnekleri bir kenara koyarsak kesin çözüm demek keşke mümkün olsaydı ama değil tabi ki. Sosyal bilimlerde asla 2 kere 2, 4 etmez. Hele içinde sosyolojiyi ve psikolojiyi barındırıyorsa… Ama çerçeveyi daraltmak anlamında sunduğu kolaylıklar açısından, Ziya Paşa’nın cümlesini şiar edinmek işimizi kolaylaştırabilir:  “Ayinesi iştir kişinin, lafa bakılmaz”

 


Bu haber 26/11/2020, Perşembe günü yayınlandı, 185 defa görüntülendi
*