Müdür Bolat’tan baca temizliği uyarısı

Çanakkale Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Ömer Bolat, kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte vatandaşları baca temizliği hususunda uyardı. Bolat, her yıl onlarca insanın soba, şofben ve bacalardan kömür ve doğal gaz kaynaklı karbon monoksit zehirlenmesine maruz kaldığını belirterek vatandaşları tedbirli olmaya davet etti.

Soba-baca ve şofben-baca bağlantısının yanlış yapılması, sobaların yanlış yakılması, baca temizliğinin yaptırılmaması, bacalar ile soba ve şofben cihazlarının standartlara uygun olmaması veya yanlış montajından dolayı özellikle alçak basınçlı-lodoslu havaların sık yaşandığı sonbahar ve kış aylarında karbon monoksit zehirlenmeleri artıyor.

“Bina yangınlarının % 20’si temizlenmeyen bacalardan kaynaklanıyor”

Konuyla ilgili uyarılarda bulunan Çanakkale Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Ömer Bolat da kokusuz, renksiz bir gaz olan karbon monoksitten kaynaklı zehirlenmelerin özellikle uykuda iken farkına varılmadığını ve çoğunlukla ölüm ile sonuçlandığını belirterek, “Bu zehirlenmeye karşı alınması gereken önlemlerde toplumun bilinçli olmasını ve bazı hususlara dikkat etmesi gerektirmektedir. Baca bakımı ve temizliği, karbon monoksit zehirlenmelerinden korunma tedbirleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Üstelik ülkemizde yaşanan bina yangınlarının % 20’si temizlenmeyen bacalardan kaynaklanmaktadır” ifadelerini kullandı.

Bacalar temizlenmediği ve yakıcılar doğru yere kurulmadığında eksik ve verimsiz yanma sonucu oluşan kirli gazların ve partiküllerin baca tıkanmasına neden olduğunun altını çizen Bolat, “Baca gazının geri tepmesi ve karbon monoksit gazının ortama yayılması, zehirlenmeyle sonuçlanmaktadır. Bu durum, kışın gelmesiyle birlikte özellikle soba kullanılan evlerde yangın ve zehirlenme riski anlamına geliyor. Ayrıca kömür sobalarında kalitesiz kömür kullanılması, bu riski daha da arttırıyor. Kömür usulüne göre yakılmazsa verimli yanma sağlanamayacak, boru ve bacalar tekniğine uygun değilse iyi çekiş yapamayacak; gerekli temizlik yapılmazsa bacanın çekmesi, sobanın yanması problem çıkaracaktır” dedi.

Ömer Bolat, soba kullanımında alınması gereken tedbirleri ise şu şekilde sıraladı:

* Tekniğine uygun imalatı, temizliği ve bakımı yapılmayan bacalar zehirlenme ve yangınlara neden olduğunda, sonbahar ve kış aylarına girerken baca temizliği yaptırılmalı; kömür gibi fazla miktarda is bırakan yakıt kullanıldığı takdirde 2 ayda bir, sıvı ve gaz gibi diğer yakıtlar kullanıldığı takdirde 3 ayda bir temizlettirilmelidir.

*Bacalarda mutlaka baca başlığı kullanılmalıdır. Aksi durumda rüzgârlı havalarda zararlı ve zehirli gazlar geri tepilerek zehirlenmelere yol açar.

*Bacalar çatıdan en az 1 metre yüksek yapılmalıdır. Özellikle başlıksız bacalar binalar arasında kalmamalıdır.

* Sobalarda kaliteli yakıtlar kullanılmalıdır. Sobanın alt kısmında ve yakın çevresinde yanıcı malzeme bulundurulmamalıdır.

* Soba alırken mutlaka TSE’ye uygunluk belgeleri aranmalıdır.

* Banyo ya da yatak odalarına soba monte edilmemelidir. Sobalar tavandan, duvarlardan ve diğer eşyalardan emniyetli bir uzaklıkta olmalıdır. Soba üzerine ve yakınına çamaşır asılmamalıdır.

* Sönen sobalara yanıcı ve parlayıcı sıvı dökülmemelidir.

* Soba aşırı doldurulmamalıdır. Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralır ve soba içinde düzensiz ısı dağılımı olacağından baca çekişi zayıflar.

*Soba odanın içinde en uygun yere yerleştirilmeli, sobaya yanıcı olmayan bir maddeden altlık kullanılmalıdır. Mümkün olduğunca az dirsek kullanılmalı, boru, bacayı daraltmamalıdır. Soba, dirsek ve eklem yerleri duman sızdırmamalı, eklem yerleri birbirine uygun bir şekilde geçirilmelidir.

*Bacalar yeterli oranda yalıtımlı olmalıdır. Yalıtılmamış bacalar hızlı şekilde soğur. Soğuyan bacaların çekişi düşer.

*Sobaların kullanıldığı yerlere yeterli hava girişi sağlanmalı, yakıtlar yanarken ortamın oksijenini de tükettiğinden, sık sık havalandırılmalıdır. Uykudan önce sobalar söndürülmelidir. Baca temizliği yapılsa dahi lodoslu havalarda soba yakılmamalı, yanan soba söndürülmelidir.

*Kazan dairesi için ayrıca havalandırma bacası yapılır. Baca çekişinin azalmaması bakımından, bacaların mümkün ise, komşu yüksek binalardan en az 6 metre uzaklıkta yapılması ve ait olduğu bina mahyasının en az 0.8 metre üzerine kadar çıkarılması gerekir. Kazana ait baca duvarları 500 °C sıcaklığa dayanıklı olan malzemeden yapılır ve yapılmasında delikli tuğla ve briket kullanılamaz.