Üretiyoruz, satamıyoruz… Satıyoruz, kazanamıyoruz!

Bahçeniz var, kayısı üretiyorsunuz, ürettiğiniz kayısıyı satamıyorsunuz… Prof. Dr. Osman Demircan, üretilen ürününün pazara gidiş sürecinde yaşanan aksaklıkları kaleme aldı. Demircan, “Aracı payı dediğimiz ürünü pazara ulaştırma bedeli çok fazla, üretim bedelini aşıyor. Üretime harcadığımız parayı geri almamız bir mucize…” vurgusunda bulundu.

Son zamanlarda memlekette tarımsal faaliyetler kısır döngü şeklinde devam ediyor. Üretici zararına üretip, ürününü pazara ulaştırıyor. Pazarda satış fiyatları üretim bedelini karşılamıyor. Üretici, ürettiği ürünü bir daha üretmiyor. Önce üretime sonra toprağa yabancılaşıyor.

Prof. Dr. Osman Demircan, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda tarım politikalarını eleştirdi. Kendi ürettiği kayısıyı satamadığını, kayısının getirisinin, üretim maliyetini karşılamadığını yazdı ve karşılaştığı sorunları tek tek yazdı.

Prof. Dr. Demircan, “Çanakkale Kepez’de, bu sene 3-5 ton kayısı ürettim. Birkaç yıldır olmuyordu. Manavlara baktım kilosu 8-10 TL arasında değişiyor. Kilosunu 3-5 TL’ye satsam, 15-20 bin TL kazanırım dedim. Pazarlama işlerini bilmediğim için ağacından satarım dedim…

Birinin dediğini aynen yazıyorum; “Bu ürünü toplatıp hale gönderirsen sana borç gelir!” Nasıl yani, bana ödeme yapmazlar mı dedim. “Anlamıyorsun, üstüne borç ödemek zorunda kalırsın” dedi. Yani; toplama, taşıma, depolama, pazarlama parası, satış parasından daha çok tutar dedi. Bunun nedeni şu; öncelikle aracı payı dediğimiz ürünü pazara ulaştırma bedeli çok fazla, üretim bedelini aşıyor. Diğer önemli bir neden bölgede çoğu aynı cins olan kayısılar aynı günlerde oluyor ve olgunlaştıklarında pazarda kayısının kilosu 1-2 TL’ye düşüyor. Diğer taraftan kayısının sadece toplatılması kg başına 1 TL’ye geliyor. Budaması, ilaçlanması, sürülmesi, sulanması, üretim maliyetleri kg başına 3-4 TL.

Erken tür veya geç tür olsa 5-10 TL’ye satılıyor ve kayısıdan kar ediyor. Kilosu 1-2 TL’ye satılırsa toplama parasını bile çıkartmıyor. Tarla boş kalıyor, üretici zarar ediyor.

Ülkemizde tarımın durumu böyledir. Üretime harcadığımız parayı geri almamız bir mucize… İşte bu nedenden dolayı köylü tarımdan uzaklaştı. Araziler büyük ölçüde boş duruyor” vurgusunda bulundu.

Tunahan Ünsal