Üretemedikçe Göçüyoruz!

Köyden kente göçün artık azımsanamayacak boyutlara ulaştığı illerin arasına Çanakkale de katıldı. Köylerde ikamet eden, tarım ve hayvancılıkla uğraşan çiftçilerimiz zaman içerisinde üretimde azalmalar ve ekonomik çöküntülerle şehre göç ettiler. Çanakkale’de yüzde 45’lerde olan kırsal nüfus, zaman içerisinde yüzde 35’lere geriledi. 25 yaşın altında köyde yaşayan vatandaş görülmeyecek kadar azalırken, çiftçinin beli her geçen gün biraz daha büküldü. Son yıllarda tarım ve hayvancılıkta üretim ciddi anlamda düşüş yaşadık! “Üretemezsek Göçüyoruz!” Hem köyden kente göçüyoruz hem de ekonomik olarak göçüyoruz…

Kendi kendine yetebilen bir Türkiye’nin, toprağına ne ekilirse yetişen bir iliydi Çanakkale… Çanakkale’de şimdilerde köylerde, kırsalda yaşayan vatandaşlar öncelikle taşımalı eğitim, sonrasında üretim yetersizliğinden dolayı şehre göç etmeye başladılar. Büyük şehrin büyük derdi olur sözü Çanakkale için 2019’larda geçerli olmasa da şehir her geçen gün büyümeye devam ediyor. Göç kentin önündeki en büyük sorunmuş gibi gözükürken, beraberinde işsizliği de körüklüyor. Köyden kente göç eden vatandaş, kentte asgari ücrete geçim derdine düştü. Köylerde üretim durma noktasına geldi.

Konuyla ilgili Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Türker Savaş, Ziraat Odası Başkanı İsmail Kaya, Tüketiciyi Koruma Derneği Başkanı Ali Rıza Berkit ve Tarım Kooperatifleri Merkez Birliği Genel Başkanı Mehmet Özkurnaz ile röportaj yaptık. Çanakkale’nin üretim ve göç karnesine gazetemizde yer verdik…

Savaş: “Çanakkale’nin kırsal nüfusu her geçen gün düşüyor”

Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Türker Savaş, “15-20 öncesine kadar Çanakkale nüfusunun yüzde 45’i kırsaldaydı. Şu anda yanılmıyorsam yüzde 35’lere düştü. Kırsalda yaşama oranı gün geçtikçe düşmeye devam ediyor. Kırsaldan kasabalara doğru göçün nedeni sadece üretimin düşmesi değil, taşımalı eğitimde göçün tetikleyici unsurlarından.

“İnsanlar köyden kaçmaya başladılar”

Ekim alanlarının azalması ve insanların çiftçilikten vazgeçmesi göçün belli başlı nedenleri arasında bulunuyor. İnsanlar artık tarımsal üretimden vazgeçiyorlar. Çocuklarına gidin, başka bir şey bulun diyorlar. Dünyada ve Türkiye’de özellikle en çok çalışanlar çiftçilerdir. En ağır koşullarda çalışanlar çiftçilerdir. Hayvancılık varsa ne tatilin ne bayramın vardır. Bizim çiftçilerimiz hem tarımsal üretimi hem de hayvancılığı birlikte yaparlar. Bunun karşılığını alamayınca insanlar köyden artık kaçmaya başladılar.

“Süt üretiminde Biga’nın sesi kısıldı”

Süt üretiminde belirleyici olan bölgemiz Biga idi. Biga’nın artık sesi soluğu kesildi. Biga üretimde ve süt fiyatlarının oluşmasında artık belirleyici bir rol oynamıyor. Çok ciddi anlamda üretim düşüklüğü var. Bundan birkaç yıl önce süt üretimimiz yükseldi, talep az olduğu için fiyatlar düştü. Fiyatlar düşünce, süt üretimi azaldı. Üretim azalınca tekrar fiyatlar arttı ve sütçülük de dengeler değişti. Bu aralıklar kısa zamanda olur ama bizde çok hızlı bir şekilde dalgalanmalar meydana geliyor” dedi.

Kaya: “Sorunlar tespit edilip, çözülmelidir!”

Ziraat Odası Başkanı İsmail Kaya, “Girdi fiyatlarının yüksek olmasından dolayı üretici ciddi anlamda kazanamaz duruma geldi. Girdi fiyatlarındaki maliyetler her geçen gün artış gösterdi. Üretimde azalma var, bizim bu konular hakkında ciddi önlemler almamız gerekiyor. Yandık, bittik, gidiyoruz gibi söylemler doğru değil ama olan sorunlar yerinde tespit edilip, çözülmelidir. Bazı çözüm odaklı çalışmaları üreticiler ile desteklemeliyiz” açıklamasında bulundu.

“Tarımsal ve Hayvancılık sonucu ortaya çıkan ürünlerde zamlar yüzde 100!”

Üretimin giderek azalması sonucunda bir paket süt geçtiğimiz yıllarda 1,5 TL iken, şimdilerde sütün fiyatı 3 TL’yi gördü. 15’li yumurta 4 TL idi, şimdilerde yumurta 9 TL’ye dayandı. Bal, süt, yumurta, peynir gibi hayvansal ve tarımsal ürünlerde zam neredeyse yüzde 100’ü buldu. Vatandaş artık kursağından geçen ürünleri gramaj gramaj hesaplamaya başladı.

Berkit: “Sorunu defalarca kez yetkili mercilere ilettik”

Tüketicilerin yaşadıkları ile ilgili Tüketiciyi Koruma Derneği (TÜKODER) Başkanı Ali Rıza Berkit, “Biz Tüketici örgütü olmamıza rağmen, tüketicilerin rahat etmesinin yolu üretimden geçiyor. Üretim+üretici ile tüketici arasındaki makasın giderek azalması gerekmektedir. Bu taleplerimizi defalarca kez yetkili mercilere ilettik. Bu konuları sorun olarak dile getirdik. Yerel yönetimlerin Kooperatif çalışmaları var. Çanakkale’de bu konu hakkında çalışmalar olduğunu duyuyoruz.

“Üretim seferberliği düzenlenmelidir”

Üretim olmadan tüketiciler rahat edemez. Geçtiğimiz günlerde İstanbul’dan bit tüketici derneği bizden kış ürünlerini talep etti. Bende Cuma Pazarı’nda incelemelerde bulundum. Çanakkale’de pazarda Çanakkale’ye ait ürünler yok. Ürünler buraya Bursa ve çevre illerden geliyor. Geçtiğimiz yıllarda yapılan plansız dikimler sonucunda Çanakkale’de ürünlerde ciddi anlamda azalmalar meydana geldi. Üretim seferberliği düzenlenmelidir” cümlelerini kullandı.

Özkurnaz: “Büyük işletmeler üretimden vazgeçtiler”

Tarım Kooperatifleri Merkez Birliği Genel Başkanı Mehmet Özkurnaz, “Geçmişte Çanakkale’de süt üretimi çok daha yüksek düzeydeydi. Üretimde Çanakkale’de gerileme meydana gelmiştir. Büyük işletmeler kuran kesim, şu anda işletmeden ve üretimden vazgeçtiler. Geçmişte aile işletmesi olan üretim tesisleri şu anda hala üretime devam ediyorlar.

“Arz-talep dengesi bozuldu”

Bunun altında ekonomik nedenler yatmaktadır. Piyasada sür üretiminde aşırı artış olduğu zaman talep azalıyor. Arz-talep dengesi bozuldu. Küçük işletmeler bu ülkede temel taşlardır ve küçük işletmelerin her zaman desteklenmesi gerekmektedir.

“40 yaş altı vatandaş artık köyde durmuyor”

Kırsala baktığımızda özellikle 40 yaş altında gençlerimiz köylerde durmuyorlar ve şehre göç ediyorlar. Kırsaldan kente göç durumunda bu vatandaşların pek huzurlu olduğunu düşünmüyoruz. Kırsal bir gencin şehirde olması ve asgari ücretle çalışması sosyolojik bir olaydır. Bu vatandaşlarımın köylerle bağlantıları sürmektedir. Çanakkale ve diğer illerde ne kadar varoşlarda yaşayan insanlarımız olsa da varlığını halen daha köyle sürdürüyorlar.

“Köyden göçen vatandaşın her zaman altın bileziği vardır”

Çanakkale’de her ne kadar göç alıyor gibi gözüksek de bu kentlilerimizin köy bağlantıları hala sürüyor. Köyden şehre gelen vatandaşımızın da kolunda her zaman bir altın bilezik vardır” cümlelerini kullandı.

Tunahan Ünsal