Gelir Asgari, Gider Azami

Mecliste bütçe görüşmeleri devam ederken vatandaşın bütçesi ise yürek sızlatıyor… TÜİK verilerine göre asgari ücret ve altında çalışan yaklaşık 9 milyon vatandaş, gözünü 2019 zamlarına dikse de özellikle Çanakkale gibi asgari ücretli çalışan sayısının çok yüksek olduğu illerde tablo son derece olumsuz. Öyle ki 2018’de eve giren 1603 TL’lik maaş Çanakkale’de ortalama 4 kişilik bir ailenin sadece kira, elektrik, su ve doğalgaz masrafına ancak denk geldi. Ocakta ne pişeceği ise yetkililerin ilgi alanına bu yıl da girmedi…

Görüşmeler asgari tutardaki aylık ücret bandının 2018’e oranla ancak 1850 TL civarlarında olacağına işaret ediyor. Bu rakamın işçinin yüzünü pek güldürmeyeceği aşikâr ama işin bir de işveren boyutu var ki, vatandaşın kendi bütçesinin dışında patronunun bütçesini de düşünmesi de zorunlu hale geliyor. Öyle ki çalışanların maaşlarına yapılacak 1850 TL üzeri bir zamda işletmelerini maddi bir külfetin altına girmesinden ve çareyi işçi çıkarmakta bulmasından endişe ediliyor.

 Hükümet ve muhalefet partileri arasında ipleri geren 2019 bütçe görüşmeleri mecliste görüşülmeye devam ediliyor. Her gün ateşli tartışmalara sahne olan meclis oturumlarını hariç tutarsak vatandaşın ocağında ise ateş dahi yanamıyor…

Asgari ücret zammına aba altından sopa…

Bütçe tartışmalarında ön plana çıkan ve muhalefetin ‘Saray Bütçesi’ olarak adlandırdığı rakamlara bakmak gerekiyor önce. 2017’de sarayın 845 milyon lira olan bütçesi 2018’de 2 milyar 818 milyon liraya yükseltilmiş durumda. Cumhurbaşkanlığı maaşı ise yüzde 26 oranında arttırılarak 74.500 TL’ye çıkarıldı. Buna keza milletvekili maaşları da 20 bin TL dolaylarında seyrederken açlık sınırının altında çalışan yaklaşık 9 milyon vatandaş ise aba altından sopa gösterilerek ‘2000 TL asgari ücret beklentisi’nden dahi vazgeçirilmeye çalışılıyor.

1603 TL ancak olağan ödemelere denk geliyor!

Fakat tüm bu tartışmalar krizden en çok etkilenen dar gelirli vatandaşlar için çok da umutlu bir tablo çizeceğe benzemiyor. Sözgelimi Çanakkale genelinde, 2018 TÜİK verilerine göre SSK ve BAĞ-KUR’lu olarak 152.486 kişi çalışıyor. İçlerinden aile geçindirme noktasında olan kişiler baz alındığında ortaya daha vahim bir tablo çıkıyor.

Kira, elektrik, doğalgaz, su = 1603 TL!

Öyle ki, her geçen gün yeni bir inşaat firmasının battığı, pek çok sektör çalışanının art arda konkordato ilan ettiği şehirde konut kiraları 2018’de de cep yaktı. Örneğin ortalama bir kira gideri yıl içinde 800 TL’nin altına inmedi. Üst üste yapılan zamlarla kışları doğalgaza yapılan ödemenin 400 TL’den aşağıya düşmediğini de hesaba katarsak ve tüm bu giderlere elektrik ve suyu da dahil edersek, vatandaş 2018’de aldığı 1603 TL’lik maaşını sadece ve sadece aylık olağan ödemelere harcamak zorunda kaldı.

Patatesin, soğanın dahi mücevherat fiyatına satıldığı pazar fiyatları ise malum… Tamamen bütçe dışı kalan mutfak giderlerinin üzerine ulaşım, market alışverişi, okul masrafları ve diğer ödemeler de eklenince 2018 yılı içinde vatandaşın sırtına 1603 TL’lik bir masraf yığını daha çıktı.

İşveren cephesinde de bekleyiş sürüyor

Yılın sonunu güçlükle getiren dar gelirli kesim şimdi ise gözünü 2019’un öngörülen asgari ücret rakamlarına dikerken görüşmeler asgari tutardaki aylık ücret bandının 2018’e oranla ancak 1850 TL civarlarında olacağına işaret ediyor. Bu rakamın işçinin yüzünü pek güldürmeyeceği aşikar ama işin bir de işveren boyutu var ki, vatandaşın kendi bütçesinin dışında patronunun bütçesini de düşünmesi de zorunlu hale geliyor.

Öyle ki çalışanların maaşlarına yapılacak 1850 TL üzeri bir zamda işletmelerini maddi bir külfetin altına girmesinden ve çareyi işçi çıkarmakta bulmasından endişe ediliyor. Bu sebeple görüşmelerden iki cepheyi de memnun edecek bir sonuçla çıkılması için ortak zemin bulunması gerekiyor.