Okula Uyum Süreci

Psikolog Meltem Keser, okula yeni başlayan çocukların okula uyum sağlamaları için yapılması gerekenleri anlattı.

Anaokuluna başlama olayı çocuğun toplumsallaşma sürecinde çok önemli bir basamaktır. Okul öncesi eğitim, bir anlamda çocuğun aile dışına attığı ilk adım olarak düşünülebilir. Çocuk henüz hiçbir kuralını bilmediği, tanımadığı kişilerin bulunduğu bir ortama girmektedir. Bu yeni durum çocuklarda uyum sorunu yaratabilir.

Anaokuluna yeni başlayan çocukta, başlangıçta belirsizlik ve terk edilme (ayrılma) kaygısı yaşanır. Çoğunlukla koruyucu ve aşırı hoşgörülü aile ortamından gelen çocuklarda bu kaygılar daha yoğun yaşanır. Ancak çocuk arkadaşlarını ve öğretmenini tanıdıktan sonra bu kaygılar azalır.

Bu süreçte ailelerde bir çok kaygı yaşamaktadır. Bazen aileler kendilerini suçlu hissedebilir fakat ailenin kaygısı, çocuğun okula uyum süresini uzatmaktadır. Bu nedenle ailenin kararlılığı ve iç rahatlığı çocuğun uyum süreci için önemlidir.

Çoğunlukla karşılaştığımız durum annelerin çocuklarının ağlamalarına dayanamadıkları noktada onları okuldan alma davranışı göstermeleridir. Bu tutum çocuğun alışma süreci için oldukça tehlikelidir.

OKULA BAŞLAMADAN ÖNCE GERÇEKLEŞTİRMESİNİ BEKLEDİĞİMİZ ÖZELLİKLER;

  • Kendini ifade edebilecek ve iletişim kurabilecek düzeyde olması
  • Yaşına uygun kavram bilgisine sahip olması
  • Dikkatini verme ve sürdürebilme becerisi
  • Benzerlik ve farklılıkları ayır edebilme
  • El ve genel koordinasyonunun yeterli olması
  • Öz bakım becerilerinin gelişmiş olması
  • Sosyal kurallara uyabilme
  • Yaşına uygun sorumluluklar alabilme
  • Gerçekçi bir çevre algısına sahip olması (çevreyi düşmanca algılamama gibi)

UYUM SÜRECİNDE YAPILMASI GEREKENLER

Çocuğun arkadaşlarıyla kıyaslanması özgüveninin sarsılmasına sebep olabilir. “Ahmet hiç ağlamıyor.” vs bu tip cümleler kurmak doğru değildir. Ailenin göstereceği kararlılık, sabır, öğretmenine gösterdiği, inanç ve güven çocuğun uyumunu kolaylaştırır.  Annenin ilk günler okulda kalması yararlı olacaktır. Çocuğun güven duyması için anne bir süre sınıfın içinde kalabilir.

Aile çocukla geliş-gidiş saatleri ile ilgili konuşmalı ve söylenen süreler içinde çocuk bekletilmeden okuldan alınmalıdır.

Çocuk kapıdan teslim edilip kapıdan teslim alınmalı, vedalaşma olabildiğince kısa tutulmalı,

Çocuk okula bağımlı olmadığı biri tarafından okula getirilip götürülmeli,

Okula başladığında onunla birlikte olmadığınızda da rahat ve güven ortamında olacağını çocuğa açıklamak,

Çocuğunuzla birlikte sadece sınıfın kapısına kadar geleceğinizi, sınıftan içeri girmeyeceğinizi ve orada vedalaşacağınızı önceden çocuğa söylemek,

Sınıfın kapısında oyalanmayın, üzgün gözükse bile oradan uzaklaşın,

Çocuğunuz arkanızdan gelmek isterse onun sınıfta arkadaşları ile birlikte öğretmeninin beklediğini ve öğretmenine güvenip onun yanına gitmesi için cesaretlendirin.

Okul bittiğinde onu zamanında alacağınızı ya da evde bekleyeceğinizi söyleyin ve bunu muhakkak yapın. Söz verdiğiniz gibi yapamazsanız çocuğunuzun kaygıları artabilir.