Gündem: Seçim ve Soğan

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Çanakkale Şubesi de yazılı bir açıklama yaparak son günlerin gündemi patates ve soğan fiyatları hakkında kamuoyunu bilgilendirdi.

“Ülkemizin ana gündemi 24 Haziran Cumhurbaşkanlığı erken genel seçimler olmakla birlikte, patates ve soğan fiyatlarındaki artış da kamuoyu tarafından dikkatle izlenmektedir. Bugüne değin pek çok kez ifade ettiğimiz gibi; tarım sektörümüz acil tedbirler alınmaz ise dibe vurmakla karşı karşıyadır.” ifadeleriyle konuya dikkat çeken  Ziraat Odası Çanakkale Şubesi, açıklamasına şu ifadelerle devam etti: “Patates ve soğan fiyatlarındaki artış genel olarak, geçtiğimiz kış aylarının mevsim normallerinden daha yüksek olması nedeni ile daha yoğun ortaya çıkan hastalık ve zararlılara bağlansa da asıl neden üretim miktarındaki ve bu ürünlerin ekiliş alanlarındaki azalıştır. Bunun temel nedeni ise ne yazık ki uygulanan çiftçi düşmanı politikalardır. Üreticilerimiz sadece patates ve soğanda değil neredeyse ürettiği tüm ürünlerde artan maliyetler nedeni ile üretim yapamayacak duruma düşmüştür. Örneğin İlimizde ilk turfanda domates dikimi geçen yıllara göre bu üretim döneminde büyük azalma göstermektedir. Üretici her yıl zarar etmektedir ve zarar etmekten korktuğu için artık temel gıda ürünlerini bile üretmek istememektedir.

Patates üretim alanları Adana, Ödemiş, Afyon, Bolu, Nevşehir, Niğde gibi üretimini yoğun yapılan illerde düşüş eğilimdedir. Diğer yandan mevsim şartlarından kaynaklanan hastalık ve zararlılar, uygulanan yanlış politikalar ile birleşerek üreticilere darbe üstüne darbe vurmaktadır. Patates fiyatları son bir ayda %94 artış göstermiştir. 2008-2017 yılları arasındaki 10 yıllık süreye bakıldığında akaryakıt fiyatlarında %72’lik bir artış yaşanmasına karşın patates üretici satış fiyatlarındaki artış sadece %42 seviyelerinde gerçekleşmiştir. Diğer bir ifadeyle üretici 2008 yılında 1 litre mazot alabilmek için 6,62 kg patates satarken 2017 yılında bu miktar 8 kg patatese ulaşmıştır. Gübre ve diğer girdilerdeki artış ise akaryakıttan daha vahim boyutlardadır. Ürün gelirindeki azalma patates ekiliş alanlarında azalmaya yol açmıştır. Diğer taraftan ülkemize göçmen olarak girmiş Suriye vatandaşlarını göz ardı edersek 2008-2017 yılları arasında TUİK verilerine göre yaklaşık ülkemiz nüfusu %13 (yaklaşık 9 milyon kişi) artmıştır. Artan nüfus ve artan gıda ihtiyacına rağmen milli tarım politikalarımızı oluşturamadığımız için tüm tarımsal ürünlerde olduğu gibi patates üretimimizde de çiftçilerin ürünlerini eder fiyattan satamadıkları ve destekleme modellerinin stratejik bir hedef gütmeden adeta ülke tarım politikamızı baltalar nitelikte şekillendirilmesi sonucunda yıllar itibarıyla patates ekilişleri azalmıştır. Bunu yıl itibarıyla verimde hastalık ve iklim kaynaklı olumsuzluklarında izlemesi ise bu günkü trajik tablonun ana nedeni olmuştur.

Oysa 2018 yılı başlarında patates fiyatlarında büyük düşüşler yaşanmış ve deyim yerindeyse ziraat odaları patates tüketimini teşvik edecek çağrılarda bulunmuşlardır. Kış aylarında üretici çıkış fiyatı 30-60 kuruş civarında olan patates ileriyi görmekten uzak tarım politikalarımız nedeniyle düşük fiyatlarla ihraç edilmiş içinde bulunduğumuz haziran ayında patates fiyatları 5 TL üzerine yükselmiştir.

Soğanda da durum farklı değildir. 2008-2017 yılları arasında soğan fiyatları üretici satış fiyatı üzerinden %30 artmıştır. Çiftçi bir litre mazot alabilmek için 2008 yılı haziran ayı içerisinde 7,7 kg. soğan satmak zorunda iken bu fiyat 2017 yılında 10,1 kg. yükselmiştir. Gübre ilaç gibi diğer tarımsal girdi fiyatlarındaki artışlarla birlikte soğan ekim alanlarında da azalma gerçekleşmiştir. Ekim alanlarındaki azalmaya 2018 yılı kaynaklı küf ve mantari hastalıklar sebepli verim düşüklüğü eklenince bu gün yaşadığımız olumsuz tablo kaçınılmaz olmuştur.

Tarım politikalarımızın belirleyicisi ve kontrol edicisi olması gereken Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı internet sayfasında konuyla ilgili hiçbir bildirim bulunmamaktadır. Yine çiftçi örgütü olan Ziraat Odaları Genel Birliği internet sitesinde de konu ele alınmamaktadır. İlgili kurumların duyarsızlıklarına karşın Ekonomi Bakanı Nihat ZEYBEKÇİ fiyat artışlarını ‘spekülatif’ olarak görmekte olduklarını ve ithalatla patates soğan arzını dengeleyeceklerinin işaretlerini vermektedir. İthalat çözüm değildir ve üreticiye bir darbe daha vuracaktır. İthalat süreci devam ederken Reyhanlı’da, Amasya’da, Ankara’da,  Çorum’da, Tekirdağ’da ve daha birçok ilde hasatlar devam edecektir. İthalat nedeni ile aşırı düşük hale gelen fiyatlar nedeni ile de yine olan çiftçiye olacak, ithalatçı firmalar ise deyimi yerindeyse “voleyi vuracaklardır”.

Ziraat Mühendisleri Odası Çanakkale Şubesi olarak yeniden çağrıda bulunuyoruz. İthalat hiçbir tarım ürünü için çözüm değildir. Milli tarım politikaları geliştirilmeden, üretim ve pazarlama politikaları üretici lehine değiştirilmeden, üreticiye gerçekçi desteklemeler ödenmeden yapılan tarım ülkemizi her geçen gün daha çok dışa bağımlı hale getirmektedir. Türkiye tarımının tasfiye edilmemesi için, tarımda ülkemizi mutlak olarak dışa bağımlı hale getiren politikalardan acilen dönülmesi kaçınılmazdır.”

 



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.