Yerli Mi İthal Mi?

Yerli ve ithal tohum tartışmaları hakkında birinci ağızdan tohum satıcıları ve Ziraat Mühendisleri’nden aldığımız bilgilere göre çiftçiler, hibrit tohumdan fiyat konusunda oldukça şikayetçi… Öte yandan standart yerli tohuma göre verimliliği daha fazla olan hibrit tohumlar, ürün zamanı geldiğinde çiftçiye bu fiyatları unutturuyor.

Tohum satıcıları, hibrit tohumların insan sağlığı açısından zararlı olduğunu kanıtlayan bilimsel bir çalışmanın olmadığını iddia ederek hibritin GDO’dan farklı olduğunun altını çizdiler. Kaliteli ve yüksek verimli olan hibrit tohumlar, çiftçiyi memnun edip fiyat konusunda şikayet ettirirken yerli-standart tohum ise amatör ve hobi olarak üretim yapanların tercihi oluyor. Yerli pazarda hibrit tohumun az üretiliyor olması ise ithal ürüne bağımlılığı meydana getirirken diğer yandan fiyat farkının da önünü açmış oluyor.

Oğuzhan Küçüksemerci (Yüksek Ziraat Mühendisi):

Yerli tohum aslında çok fazla satılıyor aslında ama verimi düşük. Yani çiftçi bundan para kazanmak için ekmek istediği zaman hibrit tohuma yöneliyor. Çünkü birim alanından daha fazla ürün elde ediyor. Hibrit tohum diğerine göre 10 kat daha fazla verimli. Yerli tohumu genellikle amatör olarak ekim yapanlar tercih ediyor, küçük paketler halinde satabiliyoruz. Ancak çiftçi tarlaya ekip, para kazanmak istiyorsa hastalıklara dayanıklı yüksek tohumlu hibrit tohumları tercih ediyor. Hibrit tohumların ülkemizde üretimi çok az, birkaç firma tarafından yapılıyor. Bu nedenle çoğu yurtdışından; İsrail, Fransa, İspanya ve Amerika’dan gelen tohumlar kullanılıyor. Yerliye göre hibrit tohum kat kat fazla verim elde edilmesini sağlıyor. Ancak hibritte tek hasattan sonra yeniden tohum almak gerekiyor. Çiftçi bu şekilde daima dışa bağımlı hale geliyor. Ülkemizdeki fiyat artışları da bundan kaynaklanıyor. Çiftçiler fiyatlardan şikayet ediyorlar devamlı ama verimden de memnun durumdalar. Tohumun fiyatının fazla olmasından yakınıyor ama çok verim aldıktan sonra bu durumu unutabiliyor. Yerli tohuma dönüş olması ise imkansız gibi…

Hüseyin Keskin (Ziraat Mühendisi):
Hibrit tohumların sağlık açısından zararlı olduğu yönünde bilimsel bir çalışma yok. Hibrit, farklı  türlerin birleştirilmesi, çaprazlama yöntemiyle elde edilen daha kaliteli ürün anlamına gelmektedir. Ektim içerisinden tohum çıkmadı şeklindeki iddialar asılsızdır. Hibrit tohumdan ertesi yıl da verim alınmakta ancak sadece kalitede değişiklik yaşanmaktadır.Örneğin, kırmızı domatesin rengini, başka bir domates türünün de sertliğini uzun yıllardaki çalışmalardan sonra birleştirerek beklentileri karşılayan bir ürün ortaya çıkarılıyor. GDO ise çok ayrı bir konu. Ayrıca da Türkiye’de GDO’lu ürünlerin yasağı var. Bu ürünlerle ilgili birçok söylenti söz konusu. Ancak ilgili olmayan birçok insan konuşuyor. İnsan sağlığını tehdit etmesi konusunda ise bilimsel çalışma söz konusu değil. Türkiye’de yerli tohum sıkıntısının yaşanma sebebi ise bu konudaki bilimsel çalışmaların yeterli olmamasıdır. Yurtdışında ise bu çalışmalar çok daha uzun yıllardır yapılmaktadır. Aslında tarımsal ürünlerin insan sağlığını tehdit etmesi tohumdan çok zirai ilaçlardan kaynaklanmaktadır. Artan dünya nüfusunun gıda ihtiyacının karşılanması için hibrit gibi yöntemler ile sağlanmaktadır.

Elvan Dinçan (Tohum Satıcısı):

Hibrit tohumlar diğerine göre çok daha pahalı. Salatalığın kilosu yerlide 140 TL, hibritin ise 500 adeti 220 TL, mısırın hibritte 10 bin adeti 200 TL yerlide ise 2-3 TL’dir. Verimli çeşitlerin döllenerek daha verimli çeşide dönüştürülmesiyle oluşan hibrit tohumlar yerliden 3-4 kat fazla ürün veriyor. Kalite olarak daha iyi. Ancak ertesi yıl üretimi yok. Genetik bilgiler firmaların kendi ellerinde olduğu için üretimi yalnızca onlar yapıyor. Tekrar ekimi söz konusu değil. Yapılsa da ürünler kalitesiz olur. Tohum alınamaması vatandaşın genetiği ile oynanıyor mu diye korkmasına yol açıyor. Yerli ile kıyaslandığında çok fazla ürün alınıyor olması çiftçiyi cezbediyor. Yerli firmaların üretim yapmaları gerekiyor. O şekilde ithal ürüne bağımlılık azaltılabilir. Hibrit olmayan tohumları zaten hobi için bahçe yapanlar kullanıyor.

Çetin Yüceer (Tohum Satıcısı):
Vatandaşı eğitim durumu ve bilgisine göre hibrit de standart da isteniyor. Bir kıyaslama yapmak zor. Ancak bizim gözlemlerimize göre bilinçliliğe bağlı. Yerli tohum derken de dikkat etmek gerekiyor. Standart çeşit genetik ıslahı yapılmamışlar olurken hibrit dendiğinde genetik ıslahı yapılmış ürünlerdir. Ancak bu genetiğin değiştirilmesi demek değildir.  Hibrit tohumlardan elde edilen ürünlerin sağlığa zararı söz konusu değildir. Kaliteli ürün elde etmek adına çapraz dölleme işleminin gerçekleştirilmesiyle hibrit tohumlar elde edilir. Verim elde etmek isteyen çiftçilerin tercihi bu yönde oluyor. Yerli standart tohumlar ise genellikle amatör ve hobi amaçlı alanların tercihi oluyor. Hibrit demek her zaman görünüş, raf ömrü açısından kalite demektir. Islah konusunda bilgi az olduğunda birçok eleştiri ortaya atılıyor. Hibrit ve hormon çok farklı şeyler karıştırılmamalıdır, bizler de bunları satmıyoruz.

Yıldız Sağlam