ORTEREKSİYA NERVOZA

ORTEREKSİYA NERVOZA

Ortoreksiya nervoza, yani ‘sağlıklı beslenme takıntısı’, son zamanlarda bireylerde yoğun gözlemlenen bir yeme davranış bozukluğudur. Ortoreksiya kelimesi Yunanca ‘orthos’ (doğru, uygun) ve ‘orexia’ (iştah) kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur.

Aneroksiya ve Bulimia nervoza yaygın bilinen iki yeme davranış bozukluğudur. Anoreksiya nevroza kişinin şişmanlamamak için aç kalması ve bunu takiben yaşanan aşırı kilo kaybıdır, Bulimia nevroza ise ani aşırı yeme ataklarını takiben bu tüketilenlerden sağlıklı olmayan yollardan kurtulma çabasıdır. Ortoreksiya da bu ikisiyle ortak yön barındırır. Her üç yeme bozukluğunu yaşayan bireyler besinlere fazla değer göstermeyle ve itinalı bir seçimle yaklaşırlar.

Ortoreksiya nervozada, birey her tükettiği besini abartılı şekilde kontrol eder. Ortorektik bireyler ürün satın alırken ambalajlarını ve ürünün içerisinde kanserojen madde, hormon, boya, katkı maddesi olup olmadığını uzun süre incelemektedir. Yiyeceklerin aşırı saf ve katkısız olmasına takıntılı bir titizlik içerisinde önem verirler. Bu yüzden pek çok yiyeceği çiğ olarak tüketmeyi tercih etmektedirler. Ortorektik bireyler besinlerin hazırlanması aşamasında da kullanılan yöntem ve materyaller hakkında endişe duymaktadırlar. Bu tip sebeplerden dolayı ortoreksiya nervoza, bireyin sadece sağlıklı beslenme konusunda takıntılı davranması demek değil, aynı zamanda belirli pişirme yöntemlerini kullanması ve sadece belirli besinlerle beslenmesi anlamına da gelmektedir.

Ortorektik bireyler, mükemmelliği hedeflediklerinden dolayı günlük kalori alımını giderek kısıtlama eğilimindedirler. Bu nedenle ortorektik bireylerin besin çeşitliliği oldukça azalmakta ve bunun sonucunda malnutrisyon gelişebilmektedir. Malnütrisyonu takiben de osteoporoz, bayanlarda menstrüasyon siklusunun bozulması ve kan basıncındaki değişikliklere bağlı kardiyovasküler sorunlar ortaya çıkmaktadır.

 

Ortorektik miyim ?  

  • Kendin seçmediğin besinlerle ve kendin hazırlamadığın yiyecekleri tüketirken bunların sana ulaşana kadar nerelerden, nasıl geçtiğini düşünmeden edemiyorsan,
  • ‘Sağlıklı ve doğru’ beslendiğinde kendini mutlu, huzurlu hissediyorsan ve aksi yaşandığında suçluluk, mutsuzluk peşini bırakmıyorsa,
  • Tüketimine giren her türlü besin grubu hakkında mutlaka en az 15-30 dakikalık düşünme periyotları ayırıyorsan,
  • Her öğün öncesinde ne yiyeceğim sorusu seni kaygılandırıyorsa,
  • Beslenme kalitende bir yükselişten bahsettiğimiz halde yaşam standardında buna bağlı bir azalma söz konusuysa,
  • Yemek yerken keyiften çok neler yediğinin ve bunların sana etkisini düşünüyorsan,

Bu bahsettiklerimin 2 ya da 3 tanesi sende varsa ortorektik olabilirsin.

Ortoreksiyadan kurtulmanın ilk adımı, onu teşhis etmektir. Bireyin bu durumu kabullenmesi ve multidisipliner (doktor, psikolog ve diyetisyen birliği gibi) olarak bireyi tedavi etmek diğer tedavi basamaklarını oluşturur. Tedavi etkileri bilimsel olarak kanıtlanmamış olsa da, bilişsel davranış değişikliği üzerinde durulmaktadır.

Lütfen;

Sosyal medyanın beslenme konusunda sana yarattığı etkilerden, tuzaklarından ve lütfen beslenme konusundaki günümüz medyatik beslenmecilerden (!) uzak dur. Umarız yaşam standardın senin mutluluğun ve bedeninin cevabı kadar olur, fazlasını kafana bile takma! Çok takılırsan kime gelip danışacağını biliyorsun…



,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.